Background Image
Previous Page  9 / 42 Next Page
Basic version Information
Show Menu
Previous Page 9 / 42 Next Page
Page Background

8

Ferrell / Fraedrich / Ferrell:

İş etiği, iş dünyasındaki

davranışlara yön veren ilke ve standartlardan oluşur.

(Business ethics comprises principles and standards

that guide behavior in the world of business.)

(6)

1.2 Etik / Ahlak / Hukuk İlişkisi

Aşağıdaki şekilde gösterildiği gibi bu üç kavram ara-

sında büyük oranda örtüşen kısımlar olmasına rağ-

men aralarında farklar da vardır.

AHLAK

HUKUK

ETİK

HUKUK:

Hukuk sistemi yasalar ile toplum yaşamını yönetmek

amacıyla yasama tarafından oluşturulur ve

uygulanır.

Yasalara uygun hareket etmek zorunda olan bireyler

“yanlış” yapma durumunda cezalandırılırlar.

Özellikle gelişmekte olan ve gelişmemiş ülkelerde

hukuk sisteminde ciddi boşluklar ve yetersizlikler

görülebilmektedir. Yasaya uygun olan bir davranış

her zaman etik kriterlere uygun olmayabilir, örneğin

erklerin ayrımı, ayrımcılık, torba yasalar vb.

AHLAK:

Ahlak kuralları toplumlarda uzun sürede oluşur ve

toplumun davranış kalıplarını belirler. Ahlak ve etik

günlük kullanımda eşdeğer olarak kullanılır ancak

ahlak normları sosyal, kültürel, din, ırk ve cinsiyet

farklılıkları nedeniyle toplumdan topluma çeşitlilik

gösterebilir. Etik kavramıysa günümüzde dünya

çapında öne çıkarak genel etik değer ve kriterleri ola-

rak kabul görmektedir.

Bazı toplumlarda görülen yaygın ve geleneksel dav-

ranış biçimleri, ahlak anlayışı, etik ve/veya başka

ülkelerdeki kanunlara ters düşebilir, örneğin çocuk

işçi, çocuk gelin/damat, kızların okutulmaması,

kadınların çalıştırılmaması; ırk/din/cinsiyet ayrımcılığı

gibi.

Genel olarak etik değer ve kriterler bazında alınan

karar ve davranışlar hukuk ve ahlak açısından sorun

yaratmazken aksi her zaman geçerli değildir.

1.3 Değişim Yönetimi ve Liderlik

Şirket kültürünü değiştirmek zor, uzun ve liderlik

gerektiren bir süreçtir. Değişimin gerçekleşebilmesi

için mevcut durum analizinden sonra hedeflenen

durumun net olarak tanımlanması gereklidir. Ardın-

dan bir yol haritasının çıkarılması, hedeflerin açıkça

ortaya koyulması ve başarılı bir liderlikle yönetilmesi

şarttır.

Şirketlerin değişim yönetimi için yıllardır başarı ile

kullandığı EFQM İş Mükemmelliği Modeli liderlik kri-

terini şöyle tanımlar:

“Mükemmel kuruluşlar, gele-

ceği şekillendiren ve gerçekleştiren, kuruluşun

değerleri ve etik anlayışı doğrultusunda örnek olan

ve sürekli güven aşılayan liderlere sahiptir.”

(7)

Siemens Türkiye de 1998 yılından itibaren iş birimle-

rinde EFQM İş Mükemmelliği Modeli’ni başarıyla

uygulamış ve 2008 yılında Sağlık sektörü Kal-Der

büyük ödülünü kazanmıştır.

Ancak mevcut durumda, bugün etik alanında olduğu

gibi liderlik için de genel kabul görmüş bir tanım

oluşmamıştır. Lewin, Maslow, Mc Gregor, Blake

Mouton’un klasikleşmiş tanımları yanında durumsal

(situational), transaksiyonel (transactional) ve kişisel

özellikler (trait) gibi yeni liderlik yaklaşımları da

bulunmaktadır.

Devamlı tartışılan ve cevabı henüz verilememiş olan

liderlik sorusu “Lider olarak doğulur mu veya liderlik

öğrenilebilir mi?”dir. Bizim görüşümüz bu iki tezin de

doğru olduğudur.

Örneklemek için iki lideri karşılaştıralım. Birinci lider

yetkinlikleriyle doğmuş, ikincisiyse liderlik özellikle-

rini sonradan öğrenmiş olsun. Eğer doğuştan avan-

tajlı olan lider de benzer yöntemleri kullanarak ken-

dini geliştirirse, sonradan öğrenen lidere karşı fark

yaratabilir. Burada önemli olan nokta, liderlerin ken-

dilerini geliştirmeleri gerektiğidir. Ayrıca bir lider

ödün vermeksizin her zaman, dürüst, güvenilir ve

vizyon sahibi olmalıdır.